Waarom steeds meer mensen kiezen voor gastouder worden

Steeds meer mensen kiezen bewust voor het gastouder worden, met zowel persoonlijke als praktische redenen. Ze willen hun liefde voor kinderen omzetten in serieus werk, thuis actief blijven of een zinvolle invulling geven aan eerder opgedane ervaring met opvoeden. Gastouderschap is geen bijbaantje, maar een erkende vorm van kinderopvang aan huis met echte verantwoordelijkheid. Dit artikel legt uit wat mensen drijft en wat je kunt verwachten als je deze stap overweegt.

Gastouderschap combineert werk met een passie voor kinderen

Veel mensen die gastouder worden, doen dat omdat het omringd zijn door kinderen voor hen gewoon voelt. Kinderopvang thuis biedt een kleinschalige omgeving waarin een kind meer individuele aandacht krijgt dan in een grote groepsopvang. Dat persoonlijke karakter trekt zowel ouders aan die kinderen opvangen als ouders die op zoek zijn naar opvang aan huis voor hun eigen kind.

Een concreet voorbeeld is iemand die jarenlang voor eigen kinderen heeft gezorgd en merkt dat het huis stiller wordt nu die kinderen naar school gaan. De ervaring en het geduld zijn er dan al. Die opgedane kennis professioneel inzetten via thuisopvang voelt vanzelfsprekend en geeft die ervaring een nieuwe, betekenisvolle context.

Zelfstandig werken vanuit huis trekt veel mensen aan

Gastouderschap biedt de mogelijkheid om zelfstandig te werken met eigen regie over de werkomgeving. Je werkt thuis of bij gezinnen in de buurt, hebt geen klassieke leidinggevende boven je en bepaalt mede welke kinderen je opvangt. Onderzoek laat zien dat zelfstandig werken bijdraagt aan meer werktevredenheid, en gastouders bevestigen dat in de praktijk.

Kinderopvang thuis sluit aan bij de groeiende behoefte aan flexibel en zinvol werk. Het is een vorm van zelfstandig werken in de kinderopvang waarbij je echt iets bijdraagt aan het dagelijks leven van een gezin. Wie behoefte heeft aan werk met betekenis, vindt daarin een sterke motivatie om te starten.

Dit zijn de eisen waar je als gastouder rekening mee houdt

Wie erkend gastouder wil worden, heeft een aantal zaken nodig. Allereerst een geldig diploma op minimaal mbo-niveau 3 in een relevante richting, of een EVC-traject. EVC staat voor Erkenning van Verworven Competenties: een manier om aan te tonen dat je al voldoende kennis en ervaring hebt, ook zonder formeel diploma.

Daarnaast heb je een VOG nodig, een Verklaring Omtrent Gedrag, waaruit blijkt dat je geen strafblad hebt dat relevant is voor werken met kinderen. Je vraagt die aan via de gemeente of via Justis. De pagina over hoe word je gastouder beschrijft stap voor stap wat er bij dit hele proces komt kijken.

Verder haal je een Kinder-EHBO-certificaat, sluit je je aan bij een gastouderbureau en schrijf je je in het personenregister kinderopvang in. Dat is een landelijke databank voor iedereen die professioneel met kinderen werkt in de kinderopvang. Per 1 juli 2026 gelden er nieuwe kwaliteitseisen. De exacte invulling wordt nog uitgewerkt, maar je gastouderbureau houdt je hiervan op de hoogte zodra je gestart bent.

Overigens merken veel gastouderbureaus zelf ook dat het vinden van geschikt personeel steeds lastiger wordt, wat de vraag naar zelfstandige gastouders alleen maar vergroot.

Veelgehoorde misvattingen over gastouderschap

Een eerste misvatting is dat je een pedagogische opleiding nodig hebt om erkend gastouder te worden. Dat klopt niet. Via een EVC-traject kun je aantonen dat je al over de benodigde kennis en vaardigheden beschikt. Het traject beoordeelt wat je al kunt en vult aan waar nodig.

Een tweede misvatting is dat gastouderschap hetzelfde is als informeel oppassen. Opvang via een erkend gastouderbureau valt onder de Wet kinderopvang. Ouders kunnen kinderopvangtoeslag aanvragen en als gastouder heb je te maken met toezicht van de GGD. Het is gereguleerd werk, geen vrijblijvende constructie.

Een derde misvatting is dat je onbeperkt kinderen mag opvangen. Er gelden duidelijke regels over het maximumaantal, afhankelijk van de leeftijden van de kinderen. Je gastouderbureau legt je die regels uit bij aanvang. Voor wie nog twijfelt of dit past bij de eigen situatie: hoe een recruitmentbureau werkt bij het vinden van de juiste match geeft ook binnen sectoren zoals kinderopvang een goed beeld van dat matchingsproces.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kinderen mag ik opvangen als gastouder?

Het maximale aantal kinderen dat je tegelijk mag opvangen hangt af van hun leeftijden. In de meeste situaties gaat het om maximaal zes kinderen, inclusief je eigen kinderen onder de tien jaar. Je gastouderbureau legt de exacte regels uit op basis van jouw situatie.

Wat is een VOG en hoe vraag ik die aan?

Een VOG is een Verklaring Omtrent Gedrag: een officieel document waaruit blijkt dat je geen strafbare feiten op je naam hebt staan die een risico vormen voor het werken met kinderen. Je vraagt de VOG aan via de website van Justis of via je gemeente. Je gastouderbureau helpt je hierbij.

Mag ik gastouder worden als ik geen pedagogische opleiding heb?

Ja, dat mag. Via een EVC-traject kun je aantonen dat je al voldoende kennis en ervaring hebt, ook zonder formeel pedagogisch diploma. Het traject beoordeelt wat je al beheerst en vult aan waar dat nodig is.

Wat verandert er per 1 juli 2026 voor gastouders?

Per 1 juli 2026 worden nieuwe kwaliteitseisen van kracht voor iedereen die werkzaam is in de kinderopvang, ook voor gastouders. De exacte regels worden nog definitief vastgesteld. Als starter is het verstandig om je aan te sluiten bij een gastouderbureau dat je hierover actueel informeert.